TUYÊN TRUYỀN VỀ TRỢ GIÚP PHÁP LÝ MIỄN PHÍ: NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI DÂN CẦN BIẾT
Trợ giúp pháp lý là chính sách nhân văn của Nhà nước nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý, những người thuộc diện được trợ giúp có thể được tư vấn, hướng dẫn pháp luật, tham gia tố tụng hoặc đại diện ngoài tố tụng mà không phải trả tiền theo quy định của pháp luật.
Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14 được Quốc hội thông qua ngày 20/6/2017, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018, quy định về người được trợ giúp pháp lý, tổ chức và người thực hiện trợ giúp pháp lý, quyền và nghĩa vụ của người được trợ giúp pháp lý.
1. Những ai được trợ giúp pháp lý miễn phí?
Theo Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, các nhóm người được trợ giúp pháp lý gồm:
Người có công với cách mạng.
Người thuộc hộ nghèo.
Trẻ em.
Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi.
Người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo.
Người thuộc các trường hợp quy định tại khoản 7 Điều 7 của Luật và đáp ứng điều kiện khó khăn về tài chính, gồm: cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng liệt sĩ khi còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người cao tuổi; người khuyết tật; người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là bị hại trong vụ án hình sự; nạn nhân trong vụ việc bạo lực gia đình; nạn nhân của hành vi mua bán người và người nhiễm HIV.
Đối với nhóm người thuộc khoản 7 Điều 7, điều kiện khó khăn về tài chính được quy định tại Điều 2 Nghị định số 144/2017/NĐ-CP ngày 15/12/2017 của Chính phủ, cụ thể là người thuộc hộ cận nghèo hoặc người đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng theo quy định của pháp luật.
Người dân thuộc các nhóm nêu trên nên chủ động tìm hiểu điều kiện, giấy tờ chứng minh để được hướng dẫn tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý phù hợp.
2. Quyền và nghĩa vụ của người được trợ giúp pháp lý
Về quyền lợi: Người được trợ giúp pháp lý có quyền được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí; tự mình hoặc thông qua người thân thích, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan yêu cầu trợ giúp pháp lý; được thông tin về quyền, trình tự, thủ tục trợ giúp pháp lý; yêu cầu giữ bí mật nội dung vụ việc; lựa chọn, yêu cầu thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý theo quy định; thay đổi hoặc rút yêu cầu trợ giúp pháp lý; khiếu nại, tố cáo và yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
Về nghĩa vụ: Người được trợ giúp pháp lý có trách nhiệm cung cấp giấy tờ chứng minh thuộc diện được trợ giúp pháp lý; hợp tác, cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu, chứng cứ liên quan và chịu trách nhiệm về tính chính xác của những thông tin đã cung cấp; tôn trọng tổ chức, người thực hiện trợ giúp pháp lý và chấp hành các quy định pháp luật có liên quan.
3. Cơ quan, tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý
Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp, thực hiện trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật.
Người thực hiện trợ giúp pháp lý gồm trợ giúp viên pháp lý, luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý và các cá nhân khác thuộc trường hợp được pháp luật quy định. Việc thực hiện trợ giúp pháp lý phải bảo đảm đúng điều kiện, thẩm quyền và trình tự, thủ tục theo quy định.
4. Thủ tục yêu cầu trợ giúp pháp lý
Khi có nhu cầu, người dân có thể thực hiện các bước sau:
Bước 1: Liên hệ Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước hoặc chi nhánh của Trung tâm để được hướng dẫn.
Bước 2: Nộp đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý hoặc trình bày yêu cầu theo quy định; cung cấp giấy tờ chứng minh thuộc diện được trợ giúp pháp lý và các tài liệu liên quan đến vụ việc.
Bước 3: Cơ quan thực hiện trợ giúp pháp lý tiếp nhận, kiểm tra điều kiện và giải quyết yêu cầu theo quy định của pháp luật.
Người được trợ giúp pháp lý không phải trả tiền, lợi ích vật chất hoặc lợi ích khác cho tổ chức, người thực hiện trợ giúp pháp lý đối với dịch vụ trợ giúp pháp lý thuộc phạm vi được hưởng.
5. Thông tin liên hệ
Khi có nhu cầu tìm hiểu hoặc yêu cầu trợ giúp pháp lý, người dân có thể liên hệ:
Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 1: Địa chỉ số 82A Mai Hắc Đế, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Điện thoại: 0262.3699.666.
Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2: Địa chỉ số 10 đường Tố Hữu, phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk. Điện thoại: 0257.3811.400 – 0257.3841.451.
Người dân nên liên hệ trước để được xác nhận địa điểm tiếp nhận, phạm vi phục vụ và hướng dẫn hồ sơ phù hợp với vụ việc cụ thể.
Trợ giúp pháp lý miễn phí là chính sách thiết thực nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là người có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm đối tượng yếu thế. Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu, thực hiện quyền yêu cầu trợ giúp pháp lý khi đủ điều kiện; đồng thời tích cực tuyên truyền để người thân và cộng đồng biết, tiếp cận và thụ hưởng chính sách theo quy định của pháp luật.
Người biên soạn: Đào Thị Như Xoan – Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Tây Sơn.
